Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của điều hòa trung tâm VRV/VRF

Cấu tạo điều hòa trung tâm VRV/VRF gồm các bộ phận cấu tạo trong dàn nóng như máy nén, dàn trao đổi nhiệt, van tiết chính,.., bộ phận cấu tạo dàn lạnh như dàn trao đổi nhiệt, quạt, cảm biến,…cấu tạo đường ống Các bộ phận cấu tạo điều hòa trung tâm sẽ tác động lên nhau và sản sinh ra nguyên lý hoạt động gọi là nguyên lý điều tiết môi chất lạnh.

Cấu tạo điều hòa trung tâm VRV/VRF

Cấu tạo điều hòa trung tâm VRV/VRF gồm 3 thành phần chính:

Cấu tạo dàn nóng

Dàn nóng có chức năng nén và luân chuyển môi chất lạnh đến toàn bộ dàn lạnh trong hệ thống. Một dàn nóng VRV/VRF tiêu chuẩn thường gồm các bộ phận chính sau:

1. Máy nén (Compressor)

Máy nén là bộ phận quyết định hiệu suất toàn hệ thống, hiện nay các hãng gần như sử dụng máy nén biến tần (Inverter) nhằm giúp điều chỉnh công suất linh hoạt theo tải. Các loại phổ biến là máy nén Scroll, Twin Rotary. Đặc điểm chung đều giúp tiết kiệm điện và vận hành êm ái

2. Dàn trao đổi nhiệt (Condenser Coil)

Là nơi môi chất lạnh giải nhiệt và chuyển từ trạng thái khí sang lỏng, thường làm bằng ống đồng, có cánh nhôm để tăng hiệu quả tản nhiệt. Thiết kế này rất tối ưu, giúp hệ VRV/VRF hoạt động ổn định trong điều kiện nhiệt độ cao

3. Quạt dàn nóng (Outdoor Fan)

Quạt dàn nóng có nhiệm vụ hút không khí bên ngoài để làm mát dàn trao đổi nhiệt, thường là quạt hướng trục có lưu lượng lớn và độ ồn thấp kết hợp với motor DC giúp tiết kiệm điện năng

4. Van tiết lưu điện tử (EEV – Electronic Expansion Valve)

Van tiết lưu đặt ở dàn nóng có chức năng chính là bảo vệ máy nén không phải hoạt động hết công suất mỗi khi có sự chênh lệch nhiệt độ dù là nhỏ nhất

5. Bo mạch điều khiển (Main PCB)

Bo mạch là trung tâm xử lý và điều khiển toàn bộ hoạt động của dàn nóng, nó kết nối với dàn lạnh, cảm biến và hệ thống điều khiển trung tâm, cho phép giám sát, chẩn đoán lỗi và tối ưu vận hành

6. Cảm biến (Sensors)

Cảm biến bao gồm cảm biến nhiệt độ, áp suất, lưu lượng giúp hệ thống tự động điều chỉnh theo điều kiện thực tế nhằm đảm bảo vận hành an toàn và tiết kiệm điện

7. Bình chứa môi chất (Receiver)

Bình chứa môi chất có tác dụng lưu trữ môi chất lạnh dư trong hệ thống, cung cấp đủ môi chất khi tải thay đổi

8. Hệ thống ống dẫn và phụ kiện

Hệ thống ống dẫn trong dàn nóng gồm ống đồng, van chặn, bộ tách dầu, bộ lọc, giữ môi chất lưu thông ổn định, tránh thất thoát

9. Vỏ bảo vệ và khung máy

Vỏ máy dàn nóng được làm từ thép sơn tĩnh điện chống ăn mòn, giúp bảo vệ các linh kiện bên trong khỏi tác động môi trường

Cấu tạo dàn nóng điều hòa trung tâm

Cấu tạo dàn lạnh

Dàn lạnh có chức năng trực tiếp xử lý không khí trong phòng và phân phối gió, đảm nhận việc làm lạnh/sưởi ấm cho không khí. Dàn lạnh VRV/VRF khá đa dạng về kiểu dáng nhưng tựu chung vẫn có những bộ phận chính dưới đây:

1. Dàn trao đổi nhiệt (Coil)

Dàn trao đổi nhiệt ở dàn lạnh là bộ phận quan trọng nhất, nếu ở dàn nóng gọi là dàn ngưng tản nhiệt ra môi trường thì ở dàn lạnh gọi là dàn bay hơi, hấp thụ nhiệt và làm lạnh không khí

2. Quạt gió (Fan)

Quạt gió có nhiệm vụ hút không khí trong phòng qua dàn coil và thổi lại không khí lạnh ra ngoài, loại quạt tùy theo kiểu dàn lạnh là giấu trần hay treo tường. Điểm nổi bật là tốc độ quạt có thể điều chỉnh tự động theo tải

3. Van tiết lưu điện tử (EEV – Electronic Expansion Valve)

Van điều tiết giúp điều tiết lưu lượng môi chất lạnh chính xác đến từng dàn lạnh, hỗ trợ hệ thống vận hành ổn định, tối ưu hiệu suất. Đây là yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt của VRV/VRF so với điều hòa cục bộ

4. Cảm biến nhiệt độ (Thermistor)

Ở dàn lạnh, cảm biến sẽ đo nhiệt độ phòng và nhiệt độ dàn, sau đó gửi tín hiệu về bộ điều khiển để điều chỉnh hoạt động hệ thống nhằm duy trì nhiệt độ ổn định, tiết kiệm điện

5. Bo mạch điều khiển (PCB)

Đây được coi như là “bộ não” của dàn lạnh, bo mạch nhận tín hiệu từ remote, cảm biến điều khiển quạt, van tiết lưu, giao tiếp với dàn nóng

6. Lưới lọc không khí (Filter)

Lưới lọc có chức năng lọc bụi, vi khuẩn cơ bản trước khi không khí đi qua dàn coil

7. Máng nước ngưng & ống thoát nước

Máng nước thu nước ngưng tụ khi làm lạnh và dẫn nước ra ngoài qua hệ thống ống thoát. Ở một số model cao cấp có bơm nước ngưng tích hợp

8. Vỏ máy & cửa gió

Vỏ máy sẽ bao bọc toàn bộ linh kiện bên trong, thiết kế tùy theo loại dàn lạnh (âm trần, treo tường, nối ống gió…). Ở loại nối ống gió có thêm cửa gió cấp và hồi giúp phân phối không khí hiệu quả

Cấu tạo dàn lạnh điều hòa trung tâm

Cấu tạo đường ống và phụ kiện

Đường ống VRV/VRF có kích thước lớn hơn rất nhiều so với điều hòa cục bộ, sử dụng ống đồng chuyên dụng chịu áp lực cao và chống ăn mòn tốt. Dùng để dẫn gas lạnh từ dàn nóng đến các dàn lạnh và ngược lại.

Bên ngoài ống đồng luôn cần được bọc bảo ôn ống nhằm hạn chế thất thoát nhiệt, đọng sương trong đường ống, vật liệu sử dụng là cao su lưu hóa. Ống thoát nước ngưng sử dụng nhựa PVC hoặc uPVC đơn giản, thiết kế có độ dốc nhất định để thoát nước.

Để nối được nhiều dàn lạnh vào dàn nóng cần bộ chia gas, loại này được thiết kế theo tiêu chuẩn của hãng, gồm loại chữ Y hoặc header. Ngoài ra còn có co, cút, tê, van chặn, bẫy dầu, giá đỡ ống, đai siết, cổng nạp gas,..

Cấu tạo đường ống điều hòa trung tâm

Nguyên lý hoạt động điều hòa trung tâm VRV/VRF

Nguyên lý hoạt động của VRV/VRF dựa trên nguyên lý điều chỉnh lưu lượng môi chất lạnh (gas). Cụ thể như sau.

Máy nén nén môi chất lạnh từ áp suất thấp lên áp suất cao, đi qua dàn nóng tỏa nhiệt ra môi trường và ngưng tụ môi chất thành dạng lỏng. Van tiết lưu tại từng dàn lạnh sẽ cảm biến nhiệt độ tại từng vị trí và báo về cho van chính. 

Sau khi nhận tín hiệu, môi chất lỏng được dẫn về các dàn lạnh qua hệ thống ống đồng, EEV tiết lưu môi chất, giảm áp suất và nhiệt độ xuống thấp và đi vào dàn lạnh. Môi chất bay hơi trong dàn lạnh, hấp thụ nhiệt trong phòng và tỏa khí lạnh ra ngoài.

Môi chất quay trở lại dàn nóng và bắt đầu chu kỳ mới.

Nguyên lý hoạt động điều hòa trung tâm

Công nghệ inverter giúp VRV/VRF tiết kiệm năng lượng

Nhờ cấu tạo đặc biệt và nguyên lý hoạt động điều tiết môi chất, VRV/VRF đã tiết kiệm được 60% năng lượng sử dụng giúp giảm tải hệ thống điện toàn tòa, giảm thiểu chi phí vận hành nhiều điều hòa trong thời gian dài.

Máy nén biến tần inverter khiến cho công suất không chạy full đều như điều hòa thường mà tăng/giảm liên tục theo nhu cầu thực tế. Khi tải thấp, máy nén tự động giảm tốc độ và tăng khi tải cao. Đây là cơ chế quan trọng tạo ra sự khác biệt của VRV/VRF.

VRV/VRF tự động điều tiết lưu lượng môi chất theo nhiệt độ phòng thực tế, không dư thừa lãng phí năng lượng. Nhiều loại còn tận dụng nhiệt thải để tạo ra chu kỳ mới, kết hợp làm lạnh, sưởi ấm cùng lúc ở khu vực khác nhau.

Ngoài ra còn có hệ thống điều khiển thông minh, quản lý theo từng khu vực, cài đặt nhiệt độ theo giờ, ghi nhớ thói quen sử dụng từ AI để điều chỉnh tự động.

Công nghệ inverter điều hòa trung tâm

Phân biệt VRV/VRF

Cấu tạo cơ bản giữa VRV/VRF và điều hòa cục bộ thì giống nhau, đều tạo nên từ dàn lạnh, dàn nóng, môi chất lạnh và ống đồng.

Điểm khác biệt là ở công suất khiến VRV/VRF có thể kết nối nhiều dàn lạnh dựa trên một dàn nóng, số lượng lên tới hàng chục mà vẫn giữ nguyên khả năng điều khiển độc lập ở từng dàn.

VRV/VRF có thêm bộ chia gas để đưa lưu lượng môi chất lạnh về từng dàn lạnh theo số liệu van điều tiết đã báo về trung tâm, do đó mạng đường ống dài và phức tạp hơn rất nhiều.

Bo mạch có thể kết nối BMS, điều phối lưu lượng gas theo tải từng phòng, kết hợp với van tiết lưu EEV điều chỉnh chính xác lưu lượng môi chất. 

Ngoài ra có công nghệ nén biến tần linh hoạt, điều chỉnh công suất liên tục theo tải góp phần tiết kiệm điện năng.

Cấu tạo điều hòa trung tâm so với cục bộ

Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành VRV/VRF

Hiệu suất vận hành VRV/VRF không chỉ phụ thuộc vào chính hãng cấu tạo điều hòa trung tâm mà còn được quyết định bởi thi công thiết kế và vận hành.

Thiết kế trên bản vẽ chưa đúng với thực tế sử dụng:

– Tải lạnh chênh lệch giữa các phòng, sai công suất tổng

– Chiều dài ống vượt tiêu chuẩn, thi công sai độ dốc, sai kỹ thuật gây tổn áp, giảm hiệu suất

– Chất lượng thi công ẩu, rò rỉ môi chất, bọc bảo ôn kém

Cùng với sự vận hành bừa bãi, bật/tắt liên tục, nhiệt độ quá thấp, ít bảo trì, công trình chất lượng kém,..

Tất cả những vấn đề đó đều ảnh hưởng rất lớn tới kết quả chung của công trình điều hòa trung tâm. Tìm hiểu và lựa chọn đơn vị nhà thầu lắp đặt uy tín để không chỉ sở hữu hẹ thống điều hòa trung tâm VRV/VRF chuẩn mà còn tư vấn đúng sản phẩm cho đúng không trình.

Liên hệ Tiến Thành ngay để biết thêm thông tin chi tiết!

Văn phòng: Số 06 liền kề 17 KĐT Văn Khê, Phường Hà Đông, TP Hà Nội

Hotline: 0943.188.989

Hỗ trợ: 0854.235.666

Email: tienthanhme@gmail.com

  • Tốt nghiệp tại trường Đại học Văn hoá Hà Nội, có niềm đam mê với sáng tạo nội dung, phương châm SEO là đủ ý, ngắn gọn.

Về Kiến thức điều hòa